17 Ekim 2011 Pazartesi

SİNEMA-MODERN MİTOLOJİ



  Haftasonu her  atölye çalışması sonrası yaptığım gibi, Ahmet'in ( Kedi Kitapevi) dükkanda raflardaki kitaplara bakarken, gözüme ilişti. Kuytuda kalmış, siyah kapağı ile de iyice kuytulara kaçmıştı. Uzanıp çıkardım saklandığı yerden.."Sinema, Modern Mitoloji" yazıyordu kapağında. Hem mitoloji hem sinema, yeter de artar almama dedim, aldım. 
  Kitap, iki ana bölümden oluşmuş; ilk bölüm, mitoloji, mitolojik kaynaklar ve kavramlar, edebiyata ve sanata etkisinin anlatıldığı ve neredeyse kitabın yarı hacmini buluyor. İkinci bölüm ise, sinemaya etkisi ve kaynağını mitolojiden alan filmlerin incelenmesinden oluşmakta.  Sırasıyla: Matrix,Gözleri tamamen kapalı, Umut, Dövüş Kulübü, Vietnam Savaşı Filmleri alt balığı altında ( Platoon-Full Metal Jaket- Kıyamet), Şeytan Çıkmazı, Orfeus Nostaljisi alt başlığı altında ( Siyah Orfe- Mavi- Cocteau ve  Orfe- Sanatlar ve Orfe), Gizli Yüz, Amadeus, Azınlık Raporu, filmlerinin kare kare incelenmesi ve Mitoloji ile olan ilişkileri anlatılmakta. 
   
   Kitabı elime aldığımda ilk aradığım, bakalım bizden örnek olacak mı  sorusuna cevaptı. Elbette, tek örnekleri bunlar değil ama Umut filminin kilometre taşı olduğu, Anadolu'nun sadece Antik Yunan'dan değil,  Ortaasya Şaman Kültürü, Ortadoğu, Pers,  Sasani etkilenimini de dikkate alacak olursak bir kaç örneğin mutlaka olması gerektiği aşikardır. 
    İki film ile kalsa da, kültürlerin beslenilen kaynakları arasındaki farkları görmenizi sağlıyor böylece. etkileşimin açık olduğu ama beslendikleri ve geliştirdikleri kaynakların derinliği ile birbirine karıştıkları kadar uzaklaşan iki ummandan kova kova çekilerek oluşturulan Sinema Dünyası. Biz ne kadar çok olay, olgu var derken aslında bir elin parmaklarını geçmeyen hikayelerin farklı anlatımları olduğunu gösteren analizlerle bezeli. 
     Psikalaniz Yöntemine sıksık başvuran kaynaklardan faydalanırken, filmi de sahne sahne, yeniden yaşatıyor Ömer Tecimer'in kitabı.. Alıntıların genişliğine rağmen, bilgi kopyala yapıştır yapmadan, alıntılardan gelen bilgileri filmin sahneleri ile birleştirerek, kendi yorumunu, filmin anlatımına yedirerek, laf ebeliğinden de uzak durmuş oluyor. Sinemanın görsel sanat olduğunu unutmadan, şeytanın ayrıntıda gizlendiğini hatırlatan sahnelere vurgu yaparak, psikolojik yanın dıında sosyolojik yanını da atlamamız gerektiğini, bir sahnede, rafta duran kitabın adının ağır çekim akışında saklı olduğunu gözümüze çıtlatıyor, Ömer Tecimer..
     Onun deyişi ile : Günümüzde sinema salonlarında film izleme deneyimi, kabile ateşinin etrafında toplanarak anlatıcıyı dinleme ritüelinin yerini almıştır. Sİnema izleyicisi, karanlık salonda oturur ve projeksiyonun yansıttığı imgelerin titrek ışığına bakar; tıpkı ateşin çevresinde oturup oynaşan alevleri izlerken kendilerini yansıtan, tanımlayan, belirleyen ve böylece yeniden yaratan öyküleri anlatan atalarımız gibi..(syf:12)

      Yüzümde maske, bedenimde boya ; büyükçe ateşin oynaştığı kayalara bakıyorum..gölgeler dans ediyor. Ellerim, aslan pençesi, parmaklarım kaçan ceylan, kartal pençesi omuzlarım, bir kuşa dönen avuçlarımın peşinde. Sesim gök gürültüsü, güçlü; gözlerimde kan. Diz çökerken, karanlığın gölgelerinin önünde, mızrak uçları göğsümde. Ve ben bir insan; yapayalnız.. Ürperiyorlar; üşümüşçesine ateşe yaklaşıyorlar, korkmuşçasına birbirlerine sokuluyorlar.. Nefes nefese kalmış ben,maskesini çıkarırken,  ışıklar yandı..


ÖMER TECİMER, SİNEMA MODERN MİTOLOJİ
Plan B Yayınları, 2. baskı, Temmuz 2006

15 yorum:

  1. Ne hoş bir kitapmış Avram. Bulup okumalı. Benim aklıma Sait Faik'in Son Kuşlar adlı kitabındaki Sivriada geceleri adlı öyküsü geldi. Gündüz balık tutanlar gece olup ateşin etrafında oturunca, yazar onlara hayali bir öykü anlatır. Bütün gün çalışıp yorulanlar gece olup o ateşin etrafında öyküyü dinledikçe yorgunluklarını unuturlar. Sinema da aynen öyle gelir bana. Sanat icra edenler çok mühimsenmelidirler. Çünkü bizlere üzülme veya sevinme duyguları veren türküler, öyküler dinletirler ya da seyrettirirler.

    YanıtlaSil
  2. Tam seveceğin tarzda bir kitap Hayalkahvem.. Hep sen mi kitapları okurken kitapçıda yayılacak, ayaklarının altın apuf çekeceksin.:P Ben de benzer bir şey yaptım. Sonunda da alıverdim. Tam şu anda, yanımda duruyor, birazdan bir film seçiip okurum da.:)

    YanıtlaSil
  3. Kitapçıda gizli kitap oyunu şahanedir:) En güzel tarafı ardından o kitabı satın aldırıp, koltukaltına sıkıştırtıp eve gönderir:)

    YanıtlaSil
  4. Dur bak, Ahmet'in tekkeyi anlatayım sana: emre Kongar'ın bir romanı vardır, fantastik-siyasi-tarihi romanı: Hocaefendinin sandukası. Kitabın başındaki epilogda, 70 li yıllarda, Beyazıt'taki sahaflardan birisinde bir araya gelen üç yazar ile açılır: Umberto Eco, Orhan Pamuk ve emre Kongar..Sahaf, üçüne de ayrı tarihi belgeler verir ve kıs kıs, bıyık altından güler bir köşeye çekilip hallerini görünce. En sarsakları, emre Kongar'dır, yıllar sonra bir kısmını kaybetmiş olarak yazmaları okur ve bu kitabı oluşturur. Bizim Ahmet de öyledir, bir konu açar, konu konuyu kovalar, bir bakarsın, koltuk altında bir kitapla tekkeden çıkıyorsun. Gerçi bu sefer kendim düştüm, buldum O da şaşırdı.:))
    Ben bir gün, bu Ahmet'i de yzayım da düşüp bayılsın.:)

    YanıtlaSil
  5. Aa! Ne güzel romanmış. Orhan Pamuk, Umberto Eco ve Emre Kongar öyle mi?
    Hiç duymamışım. Du bakayım. Edinip okuyuvereyim.. Ne çok okunacak kitap, ne çok seyredilecek film, ne çok gezilecek yer var. Ömür yeter mi buna?
    İnşallaaaaah:))

    Hocam, siz yazıverin de biz de okuyuverelim Ahmet'in tekkesini:))

    YanıtlaSil
  6. Ben okuduğum kadarına bayıldım desem,
    ''kartal pençesi omuzlarım, bir kuşa dönen avuçlarımın peşinde.''
    hele ki tam bu noktaya...

    YanıtlaSil
  7. Hayalkahvem daha neler var neler.. Hurufiler, Gazali-Rüşt çekişmesi, Casusluk örgütü, Vatikanın adamları, seç beğen al..:) BAsımı olduğunu sanmıyorum, sahaflardan bulabilirsin.:)
    Ünlü yapacağım Ahmet'i.:D

    YanıtlaSil
  8. domatessuyu, o bayıldığın bölüm, kitaptan değil ama, ben yazdım.:)

    YanıtlaSil
  9. Exel listesi yapacağım yakında önerilen kitapları. Geçenlerde de önermiştin not aldım evde bekliyor almamı:)

    YanıtlaSil
  10. Müthiş ama ne diyebilirim ki başka.

    YanıtlaSil
  11. Ebru, evde bir raf kitap var okunmayı bekleyen bu aradan çıktı, mümkünse kimse kitap önermesin bana, battım resmen, Ahmet'e veresiye yazdırmaya başladım.:)

    YanıtlaSil
  12. Beğendiysen ne mutlu, domatessuyu..

    YanıtlaSil
  13. Beğenmek ne kelime twitterde paylaşmaya başladım.
    izin var mıydı peki...

    YanıtlaSil
  14. Reklam ücreti istemediğin sürece istediğini yapabilirsin.:))

    YanıtlaSil
  15. :))
    bedava yaparım,amaç insanlığa hizmet:)

    YanıtlaSil

Etiketler

ADAM VAR (1) AFORİZMALAR (3) Akçay Günlüğü (1) ANLATI (17) ARTUNÇ BEYİN DEHŞETLİ SON GECESİ (1) BANA DAİR (12) BEN BİRİSİNİ ÖLDÜRDÜM (1) BERGAMA-1965 (1) BİLGİNİN VE SANATIN MÜLKİYETİ OLMAZ (1) BİR ADAM/GÖLGELER İÇİNDE (1) BİR ANLATI ÜZERİNE SERBEST SALINIMLI ( GECİKMİŞ) DÜŞÜNCELER (1) BİR MAYIS (1) BİR TANE (1) BİR YAZ GÜNÜ RAPSODİSİ (5) BİRİ/HEPSİ/HİÇBİRİ (1) BOSTANCI RECİİNİN OĞLU TAKSİCİ NUMAN (1) BRİ METREKAREDE HAVA VAR (1) BUGÜN ÇOK KÖTÜ BİR ŞEY OLACAK (1) BUNU GÖRÜYON MU (2) CELLAT (1) CİCİLERİ SEVELİM (1) CİNAYETİ GÖRDÜM AMA TANIK OLMAM (4) CLAIRE (8) ÇÜRÜK AŞK HİKAYESİ (1) DENEMECE (4) DENİZ MORALIGİL İMZA GÜNÜ (1) DERNEK (2) DOSYALARI HAVALANDIRMA ZAMANI (1) DÖNEN DÖNENE (1) DUYURU (7) DÜĞÜN (4) DÜŞ KAPISININ MANDALI: FANTASTİK EDEBİYAT (1) EDEBİYATA DAİR (52) EDERLEZİ (1) FARFARA TEYZENİN BİTMEK BİLMEZ EFSUNLARI (1) FUNDA ÖZŞENER (1) GAITASINI ÇIKARTMAK (1) GÖKDELENİN TEPESİNDEN DÜŞÜYORSAN DEBELENMEYECEKSİN (1) GÖRÜŞ/MEK (1) GÜNCEL (3) HUKUK (1) İBİŞE NASİHATLER (4) İDA RÜZGAR LESBOS (1) İHSAN OKTAY ANAR (1) İKİ FİLM BİRDEN (1) İZMİR FELSEFE GÜNLERİ (4) İZMİR KİTAP FUARI (1) KARŞIYAKA (1) KAYIP CÜZDAN HİKAYESİ (1) KEDİ KİTABEVİ (2) KELİME KELİME ANLAT DESELER (1) KENDİME DAİR (11) KİTAPLAR (2) Komünist Partisi (1) KORUYALIM (1) KUM TORBASI (1) KÜÇÜK BİR YANLIŞ ANLAMA (1) MAROON AĞLARINI ÖRÜYOR (1) MAROON IS NO:1 (1) MARTI ÇIĞLIĞI VE GAZETE VE... (2) Mektuba Bağlanmış rüya (1) MODERN ZAMAN VAKANÜVİSLERİ (1) OLDU MU BÖYLE OLACAK (1) ÖYKÜ (26) ÖYKÜ OKUDUM BUGÜN (1) PİTKİM VE SALYANGOZ KABUĞU (1) PRESTIGE (1) ROMAN YAZDIM (1) SADIK YEMNİ (1) SAVUN-MA (1) SENİ SEVİY... (1) SEVİŞGEN RÜYA (1) SIZINTILAR (6) SİNEMAYA DAİR (11) SON ÇALIŞMA (1) SÖYLEŞİ (1) SURATINA SURATINA (1) sürrealist mahallenin olmayan efkâr-ı umumiyyesi (6) ŞANSLI ADAM (1) ŞİİRİMSİ (23) TAM ŞU ANDA (1) TEHDİT EDİLDİM (1) TİYATRO (1) TOPRAK KEMİKLERİMİ ÇAĞIRINCA (1) Türk Yargıçları (1) YAŞAMA DAİR (65) YEMEK (1) Yol-Tütün-Yorgunluk (1) YUNAN USULÜ (1) ZAHİRİ HANIMIN TEFTİŞ GÜNLERİ (1) ZEHRİMİZ EŞİT; FARKIMIZ FİYATIMIZDA (1)